Historia

Była jesień. Na brzegu Atlantyku, niedaleko starej twierdzy La Rochelle posłyszałam fletowe tony. Kulik wielki! Wcześniej odezwał mi się kiedyś w syberyjskiej tundrze: ponura Workuta, czerwiec, w byłym łagrze topniał właśnie śnieg. I był też bohaterem jednego z naszych filmów z biebrzańskich bagien. - To powinno być wiosną, na szlaku przelotów Atlantyk-Syberia - pomyślałam. I tak się stało

Towarzystwo NAREW, założone w 1997 roku, stowarzyszenie non - profit o statusie Organizacji Pożytku Publicznego jest producentem wykonawczym Międzynarodowego Festiwalu Filmów Przyrodniczych im. Braci Wagów - pierwszego w Polsce międzynarodowego festiwalu filmów o tej tematyce. Jest także inicjatorem i organizatorem Międzynarodowego Forum Ekologicznego EKORAJ (ekologia w mediach). Współorganizatorami obu przedsięwzięć są: lokalne samorządy, Biebrzański bądź Narwiański Park Narodowy, a Festiwalu im. Braci Wagów również Telewizja Polska S.A. reprezentowana przez Oddział w Białymstoku, oraz po raz pierwszy, z inicjatywy Prezydenta Miasta Białegostoku, Pana Tadeusza Truskolaskiego, Urząd Miejski w Białymstoku.


Międzynarodowy Festiwal Filmów Przyrodniczych im. Braci Wagów

organizowany w województwie podlaskim co dwa lata odbywał się trzykrotnie podczas wiosennego przelotu ptaków znad Atlantyku ku syberyjskiej tundrze. Pierwsze dwie edycje - Wizna nad Narwią, rok 2000 i 2002; trzecia - Goniądz nad Biebrzą, rok 2004.

IV Festiwal - pod patronatem Senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marszałka Województwa Podlaskiego i Starosty Powiatu Grajewskiego - miał miejsce w październiku 2006 r. w Rajgrodzie i w Kozłówce pod Rajgrodem (jesień na Czerwonym Bagnie). Dodajmy, że największą popularnością wśród filmowców - przyrodników cieszą się te festiwale, gdzie przyrodę można ujrzeć nie tylko na ekranie, ale i w naturze. W naszym przypadku, zupełnie wyjątkowym, oznacza to chmary ptaków dosłownie za progiem.

Już pierwsza edycja przyniosła 80 filmów z 19 państw - warto tu wspomnieć rzadko prezentowane na europejskich festiwalach filmy z Australii, Nowej Zelandii i Japonii, obecność 38 filmowców z Austrii, Białorusi, Chin, Czech, Holandii, Litwy, Niemiec, Nowej Zelandii, Polski, Republiki Południowej Afryki, Rosji, Słowacji, Szwecji, Turcji, Ukrainy i Uzbekistanu.

Na kolejnych festiwalach gościliśmy także filmowców z Chorwacji, Finlandii, Hiszpanii, Indii, Łotwy, Macedonii.

W 9-12 kilkugodzinnych sesjach filmowych (projekcje konkursowych filmów w wersji polskiej, spotkania z ich twórcami) brało udział łącznie 2000 - 2200 osób. Oprócz filmowców z kraju i z zagranicy obecni byli biolodzy, dziennikarze, fotograficy, nauczyciele, samorządowcy oraz zawsze duża grupa młodzieży szkolnej. Równolegle trwały wystawy i targi "W Zgodzie z Naturą", wystawy fotografii przyrodniczej, młodzież szkolna urządzała happeningi "W Obronie Wszelkiego Stworzenia", miały miejsce wycieczki ornitologiczne i krajoznawcze. Pokłosiem festiwalu jest każdorazowo 50 nieodpłatnych kompletów płytoteki szkolnej, złożonej z 30-35 finałowych filmów.

Repliki festiwalu odbywały się podczas majowego UROCZYSKA w Supraślu (całonocne pokazy pod gołym niebem), a także w kinie i w ośrodku edukacji ekologicznej w Ełku; ostatnio również w Białymstoku, w Nowej Soli, a później także w Zielonej Górze i jej okolicach.

Inicjatorami Festiwalu im. Braci Wagów byli: niżej podpisana Joanna Wierzbicka - reżyser i Maciej Faflak - scenarzysta. Będąc twórcami m.in. filmów przyrodniczych, po przemianach ustrojowych wielokrotnie uczestniczyliśmy w europejskich festiwalach. Na ich mapie nie było Polski. Uznaliśmy, że to właśnie w Polsce, przez wiele lat pośredniczącej w kontaktach pomiędzy przyrodnikami z Zachodu i ze Wschodu, powinno nastąpić spotkanie twórców wysokiej klasy filmów przyrodniczych z różnych części Europy i świata; tym samym Festiwal promuje biebrzańskie bagna i labirynty Narwi - ostoję wielu ginących gatunków - jako teren realizacji filmów. W ostatnich latach filmowali tu Japończycy, Niemcy i Holendrzy. Promujemy również polski film przyrodniczy, który z trudem dźwignął się z wieloletniej zapaści. Grand Prix III Festiwalu i jedną z Nagród Głównych II Festiwalu międzynarodowe jury przyznało właśnie Polakom.

Zobaczymy, co przyniesie V Festiwal...

Międzynarodowe Forum Ekologiczna EKORAJ odbyło się trzykrotnie (lata 2001, 2004, 2005), także w woj. Podlaskim, w Rajgrodzie i w Kozłówce koło Rajgrodu, powiat Grajewo. Celem Forum jest podniesienie poziomu publikacji dotyczących ekologii, zwłaszcza programów telewizyjnych. Naszym dążeniem jest dotarcie do szerszych kręgów odbiorców poprzez wzbogacenie treści, rozszerzenie tematyki, udoskonalenie formy. Sprzyjają temu wspólne przeglądy prezentowanych przez autorów konkursowych filmów i programów TV, które poddawane są ocenie wszystkich uczestników Forum, sympozja i warsztaty terenowe. W Forum biorą udział przede wszystkim dziennikarze z Polski, Ukrainy, Białorusi, Rosji, ale także z Czech, Łotwy, Estonii, Hiszpanii i Niemiec.

Forum EKORAJ odbywa się pod patronatem Euroregionu NIEMEN i jest współfinansowane przez Unię Europejską. Wspierał je m.in. Marszałek Województwa Podlaskiego, Prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku, Starosta Powiatu Grajewo, Burmistrz Rajgrodu.

Zarówno Festiwal im. Braci Wagów, jak i Forum EKORAJ - poprzez podejmowane rezolucje - obligują nas do dalszych działań. I tak np. po III Festiwalu rozpoczęliśmy batalię w Europarlamencie o objęcie ochroną wszystkich gatunków przelotnych ptaków masowo mordowanych na południu Europy.

W ostatnich latach także w Polsce, zwłaszcza w miastach obserwujemy zauważalny wzrost świadomości ekologicznej. A jednak wciąż jeszcze spotyka się wiele niedobrych zjawisk. Mamy nadzieję, że działania podjęte przez Towarzystwo NAREW choć w niewielkim stopniu przyczyniają się do utrwalenia korzystnych zmian.



Joanna Wierzbicka
Prezes Towarzystwa NAREW



wersja angielska / english version >>